ଭାବ

ଭାବ ହେଉଛି ଜ୍ୟୋତିଷ କୁଣ୍ଡଳୀର ବାରଟି ବିଭାଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବ ଜୀବନର ଗୋଟିଏ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରତିନିଧି। ପ୍ରଥମ ଭାବରେ ଶରୀର ଓ ନିଜର ସତ୍ତା, ଦ୍ୱାଦଶରେ ବ୍ୟୟ ଓ ମୋକ୍ଷ, ଆଉ ଏ ଦୁହିଁଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁଟୁମ୍ବ, ପରାକ୍ରମ, ଘର, ସନ୍ତାନ, ରୋଗ, ଭାଗିଦାରୀ, ଉଲଟପାଲଟ, ଭାଗ୍ୟ, କର୍ମ ଓ ଲାଭ ବସିଛି। ବାରଟି ମିଶି ସମଗ୍ର ଜୀବନ ଘେରି ନିଅନ୍ତି। ଏକା କୌଣସି ଭାବ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କାହାଣୀ କହେ ନାହିଁ।

ସବୁ କିଛି ଲଗ୍ନ ଉପରେ ଝୁଲିଥାଏ, ଅର୍ଥାତ୍ ଜନ୍ମ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ପୂର୍ବରେ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ରାଶି ଉପରେ। ପ୍ରଥମ ଭାବ ସେଠାରୁ ହିଁ ଆରମ୍ଭ। ବାକି ଏଗାରଟି କ୍ରମରେ ଆଗକୁ ଚାଲନ୍ତି। ଲଗ୍ନ ପ୍ରାୟ ପ୍ରତି ଦୁଇ ଘଣ୍ଟାରେ ବଦଳିଯାଏ, ତେଣୁ ସଠିକ୍ ଜନ୍ମ ସମୟ ହିଁ ଭାବ ଆଧାରିତ ବିଚାରକୁ ସମ୍ଭବ କରେ। ସମୟ ଭୁଲ ହେଲେ ବାରଟି ଭାବ ତା ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଯାଏ।

ରାଶି ହେଉଛି ରାଶିଚକ୍ରର ତିରିଶ ଡିଗ୍ରୀର ଗୋଟିଏ ସ୍ଥିର ଖଣ୍ଡ। ତାର ନିଜର ଅଧିପତି ଓ ନିଜର ସ୍ୱଭାବ ଅଛି, ଆଉ କୌଣସି ଦିନ ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ତାହା ସମାନ ରହେ। ଭାବ ଜୀବନର ଏକ ବିଷୟ, ଆଉ କେଉଁ ରାଶି କେଉଁ ଭାବ ବୋହିବ ତାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆପଣଙ୍କ ଲଗ୍ନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଲୋକେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ମିଳାଇ ଦିଅନ୍ତି, କାରଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ-ରାଶି ପଦ୍ଧତିରେ ଗୋଟିଏ ରାଶି ଠିକ୍ ଗୋଟିଏ ଭାବ ଧରେ, ତେଣୁ କାଗଜରେ ଦୁହିଁଙ୍କ ସୀମା ସମାନ ଦେଖାଯାଏ।

ଏହିଭଳି ହିଁ ସମାନ ଗ୍ରହ ଦୁଇ କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଦୁଇଟି ଅଲଗା ଅର୍ଥ ଦିଏ। ମୀନରେ ବସିଥିବା ବୃହସ୍ପତି ଦୁଇ ଜାଗାରେ ନିଜ ରାଶିରେ ହିଁ ଅଛି। ମକର ଲଗ୍ନ ପାଇଁ ଆକାଶର ସେହି ଅଂଶ ତୃତୀୟ ଭାବ, କର୍କଟ ଲଗ୍ନ ପାଇଁ ନବମ। ରାଶି କହେ ଗ୍ରହ କେମିତି ବ୍ୟବହାର କରିବ। ଭାବ କହେ ସେ ଜୀବନର କେଉଁ ଅଂଶରେ କାମ କରିବ।

ଜ୍ୟୋତିଷର ଅଧିକାଂଶ ନିୟମ ଗୋଟିଏ ଭାବ ଆଡ଼କୁ ନୁହେଁ, ଭାବର ଗୋଷ୍ଠୀ ଆଡ଼କୁ ଆଙ୍ଗୁଠି ଦେଖାଏ। କେନ୍ଦ୍ର ବା କୋଣ ଭାବ ହେଉଛି ପ୍ରଥମ, ଚତୁର୍ଥ, ସପ୍ତମ ଓ ଦଶମ, ଆଉ ଏମାନେ ଖମ୍ବ ପରି କୁଣ୍ଡଳୀକୁ ଧରି ରଖନ୍ତି। ତ୍ରିକୋଣ ପ୍ରଥମ, ପଞ୍ଚମ ଓ ନବମ, ଶୁଭ ତ୍ରିକୋଣ। ଦୁଃସ୍ଥାନ, କଷ୍ଟର ଭାବ, ଷଷ୍ଠ, ଅଷ୍ଟମ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ। ଉପଚୟ ଭାବ, ବଢ଼ୁଥିବା ଭାବ, ତୃତୀୟ, ଷଷ୍ଠ, ଦଶମ ଓ ଏକାଦଶ, ଆଉ ଏମାନେ ସମୟ ଓ ପରିଶ୍ରମ ସହିତ ଉନ୍ନତ ହୁଅନ୍ତି।

ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଭାଜନ ବାରଟି ଭାବକୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ଚାରିଟି ତ୍ରିକୋଣରେ ଦେଖେ। ଧର୍ମରେ ଭାବ 1, 5 ଓ 9; ଅର୍ଥରେ 2, 6 ଓ 10; କାମରେ 3, 7 ଓ 11; ମୋକ୍ଷରେ 4, 8 ଓ 12। ଅଧିପତ୍ୟ ଅବସ୍ଥାନ ଭଳି ହିଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ତ୍ରିଷଡାୟ ଭାବର ଅଧିପତି, ଅର୍ଥାତ୍ ତୃତୀୟ, ଷଷ୍ଠ ଓ ଏକାଦଶର, କମ୍ ଶୁଭ ଗଣାଯାଏ, ଆଉ ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ସପ୍ତମର ଅଧିପତି ଆୟୁର ପ୍ରଶ୍ନ ଆସିଲେ ମାରକ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।

ପ୍ରାୟ ସମସ୍ତ ଜ୍ୟୋତିଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ-ରାଶି ଭାବରେ ଚାଲେ। ଲଗ୍ନର ସମଗ୍ର ରାଶି ପ୍ରଥମ ଭାବ ହୋଇଯାଏ ଆଉ ତା ପରର ପ୍ରତ୍ୟେକ ରାଶି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭାବ, ତେଣୁ ଭାବ ଓ ରାଶିର ସୀମା ଏକାଠି ହୋଇଯାଏ। ଡିଗ୍ରୀ ଆଧାରିତ ବିଭାଜନ, ଯାହାକୁ ଭାବ ଚଳିତ କହନ୍ତି, ରାଶି ବଦଳରେ ଆକାଶ କାଟେ, ଆଉ ଭାବଗୁଡ଼ିକ ଅସମାନ ଆକାରର ହୁଏ। ଏହିଭଳି କେତେକ ପଦ୍ଧତି ପ୍ରଚଳିତ ଅଛି। ରାଶିର ଧାରରେ ବସିଥିବା ଗ୍ରହ ପୂର୍ଣ୍ଣ-ରାଶି କୁଣ୍ଡଳୀରେ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ଆଉ ଚଳିତରେ ପଡ଼ୋଶୀ ଭାବରେ ପଡ଼ିପାରେ, ତେଣୁ ଅନେକ ଜ୍ୟୋତିଷୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ପୂର୍ବରୁ ଦୁଇଟି ଯାକ ଦେଖିନିଅନ୍ତି।

ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ ଲଗ୍ନ ଓ ଲଗ୍ନାଧିପତିରୁ। ତା ପରେ ଯେଉଁ ଭାବର ଚିନ୍ତା, ସେଇଠିକୁ ଆସନ୍ତୁ, ତାର ରାଶି, ତା ଭିତରର ଗ୍ରହ, ତାର ଅଧିପତିର ଅବସ୍ଥାନ ଓ ବଳ, ଆଉ ତା ଉପରେ ପଡ଼ୁଥିବା ଦୃଷ୍ଟି। ତା ପରେ ତାର ସ୍ୱାଭାବିକ କାରକକୁ ଓଜନ କରନ୍ତୁ। ଦଶା ଓ ଗୋଚର ସବୁଠୁ ଶେଷରେ, କାରଣ ସେମାନେ ସମୟ ଦିଅନ୍ତି, ଅର୍ଥ ନୁହେଁ। ନୂଆ ଶିଖାଳିମାନେ ଖାଲି ଭାବ ନେଇ ହିଁ ସବୁଠୁ ଅଧିକ ଭୁଲ କରନ୍ତି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଭାବ ନିଜ ରାଶି ଓ ନିଜ ଅଧିପତି ଦେଇ କହିଚାଲେ, ତେଣୁ ଯେଉଁ ଭାବରେ ଗୋଟିଏ ବି ଗ୍ରହ ନାହିଁ ସେ ବି କେବେ ନିରବ ନୁହେଁ।