वैदिक ज्योतिष शब्दकोश
बारा भाव
कुंडलीतील 12 भाव काय दर्शवतात — स्वतःपासून मोक्षापर्यंत.
- प्रथम भावतनु भाव, लग्न भाव, आरोहण भावप्रथम भाव (तनु भाव) हा स्वतःचा भाव आहे — तुमचे शरीर, रूप, तेज, स्वभाव आणि जीवनाची एकूण दिशा. तो लग्नावर (आरोहणावर) आधारलेला असतो, म्हणजे जन्मवेळी पूर्व क्षितिजावर उगवणाऱ्या राशीवर.
- द्वितीय भावधन भाव, संपत्तीचा भावद्वितीय भाव (धन भाव) संचित संपत्ती, कुटुंब, वाणी, अन्न आणि मूल्यांचा स्वामी आहे — म्हणजे तुम्ही काय धारण करता आणि स्वतःला कसे व्यक्त करता.
- तृतीय भावसहज भाव, पराक्रमाचा भावतृतीय भाव (सहज भाव) धैर्य, पुढाकार, धाकटी भावंडे, संवाद, कौशल्ये आणि लघु प्रवासांचा स्वामी आहे.
- चतुर्थ भावसुख भाव, बंधु भाव, गृहाचा भावचतुर्थ भाव (सुख भाव) माता, घर, जमीन व मालमत्ता, वाहने, पायाभूत शिक्षण आणि आंतरिक समाधानाचा स्वामी आहे.
- पंचम भावपुत्र भाव, संततीचा भावपंचम भाव (पुत्र भाव) संतती, बुद्धी, सर्जनशीलता, प्रेम, शिक्षण आणि पूर्वपुण्य — पूर्वजन्मांतून आलेले पुण्य — यांचा स्वामी आहे.
- षष्ठ भावअरि भाव, रोग भाव, शत्रूंचा भावषष्ठ भाव (अरि किंवा रोग भाव) शत्रू, रोग, कर्ज, खटले, स्पर्धा आणि दैनंदिन सेवा वा नोकरीचा स्वामी आहे.
- सप्तम भावयुवति भाव, कलत्र भाव, विवाहाचा भावसप्तम भाव (युवति किंवा कलत्र भाव) विवाह, जोडीदार, दीर्घकालीन भागीदारी आणि व्यावसायिक युती यांचा स्वामी आहे — म्हणजे स्वतःच्या अगदी समोर असलेले सर्व काही.
- अष्टम भावरंध्र भाव, आयु भाव, परिवर्तनाचा भावअष्टम भाव (रंध्र भाव) आयुष्य, आकस्मिक घटना, परिवर्तन, वारसा, संयुक्त मालमत्ता, संशोधन आणि गूढ विद्या यांचा स्वामी आहे.
- नवम भावधर्म भाव, भाग्य भाव, भाग्याचा भावनवम भाव (धर्म किंवा भाग्य भाव) भाग्य, धर्म, पिता, गुरू, उच्च शिक्षण, तत्त्वज्ञान आणि दीर्घ प्रवास वा तीर्थयात्रा यांचा स्वामी आहे.
- दशम भावकर्म भाव, व्यवसायाचा भावदशम भाव (कर्म भाव) व्यवसाय, नोकरी, सामाजिक प्रतिष्ठा, अधिकार आणि जगात दिसणाऱ्या तुमच्या कृतींचा स्वामी आहे.
- एकादश भावलाभ भाव, लाभाचा भावएकादश भाव (लाभ भाव) लाभ, उत्पन्न, इच्छांची पूर्ती, मित्र, संपर्कजाळे आणि मोठी भावंडे यांचा स्वामी आहे.
- द्वादश भावव्यय भाव, हानी व मोक्षाचा भावद्वादश भाव (व्यय भाव) खर्च, हानी, समाप्ती, निद्रा, एकांत, परदेश आणि मोक्ष — आध्यात्मिक मुक्ती — यांचा स्वामी आहे.