इथून सुरुवात करा — मूलतत्त्वे
वैदिक जन्मपत्रिकेचे मुख्य पायाभूत घटक.
- कुंडलीजन्म कुंडली, जन्मपत्रिकाकुंडली किंवा जन्म कुंडली ही एक वैदिक जन्मपत्रिका आहे, जी तुमच्या नेमक्या जन्मवेळी आणि जन्मस्थळी ग्रहांची स्थिती, चंद्राचे नक्षत्र आणि उगवणारी रास (लग्न) यांचा नकाशा दर्शवते.
- लग्नउगवणारी रास, आरोहणलग्न किंवा आरोहण म्हणजे तुमच्या नेमक्या जन्मवेळी आणि जन्मस्थळी पूर्व क्षितिजावर उगवणारी रास. ती कुंडलीच्या पहिल्या भावाला आधार देते.
- रासचंद्र रास, राशिचिन्हरास म्हणजे राशिचक्रातील ३०° चे चिन्ह. वैदिक ज्योतिषात चंद्र रास, म्हणजे जन्मवेळी चंद्राने व्यापलेली रास, विशेष महत्त्वाची असते आणि बहुतेक लोक आपली वैदिक 'रास' म्हणून हिचाच उल्लेख करतात.
- नक्षत्रचांद्र मंडलनक्षत्र म्हणजे २७ चांद्र मंडलांपैकी एक, म्हणजेच राशिचक्राचे ते समान १३°२०′ चे विभाग ज्यांतून चंद्र प्रवास करतो. तुमचे जन्म नक्षत्र म्हणजे जन्मवेळी चंद्राने व्यापलेले नक्षत्र.
- नवग्रहनऊ ग्रह, ग्रहनवग्रह म्हणजे वैदिक ज्योतिषातील नऊ खगोलीय पिंड: सूर्य, चंद्र, मंगळ, बुध, गुरू, शुक्र, शनी, आणि चंद्राचे बिंदू राहू व केतू.
- भावबारा भावबारा भाव म्हणजे जन्मपत्रिकेतील घरे, जी लग्नापासून मोजली जातात. प्रत्येक भाव आयुष्याच्या विशिष्ट क्षेत्रांचे नियंत्रण करतो: पहिला स्वतःचा, सातवा विवाहाचा, दहावा करिअरचा, आणि असेच पुढे.
- अयनांशअयनांश म्हणजे सायन आणि निरयन राशिचक्रांमधील कोनीय फरक, जो विषुवबिंदूंच्या पुरस्सरणामुळे निर्माण होतो. वैदिक ज्योतिष सायन स्थितींना निरयन स्थितींमध्ये रूपांतरित करण्यासाठी तो लागू करते.
- केंद्र आणि त्रिकोणकोनीय आणि त्रिकोणी भावकेंद्रे म्हणजे कोनीय भाव (१, ४, ७, १०) आणि त्रिकोण म्हणजे त्रिकोणी भाव (१, ५, ९). एकत्रितपणे ती कुंडलीतील सर्वात बलवान, सर्वात शुभ भाव आहेत.
मूलभूत संकल्पना एकमेकांशी कशा जुळतात
वैदिक जन्मकुंडली म्हणजे जन्माच्या नेमक्या क्षणी आणि ठिकाणी आकाश कसे होते याचा नकाशा. नऊ ग्रह (सूर्य, चंद्र, मंगळ, बुध, गुरू, शुक्र, शनी, राहू आणि केतू) बारा राशींपैकी कुठे होते, आणि जन्मस्थानावरून पाहिल्यास ते आकाश बारा भावांमध्ये कसे विभागले गेले होते, याची नोंद तिच्यात असते. ज्योतिषातील प्रत्येक इतर पद्धत, दशांपासून विवाह जुळणीपर्यंत, याच एका आकृतीपासून सुरू होते.
सर्वप्रथम तीन आधार पाहिले जातात. लग्न, म्हणजे पूर्व क्षितिजावर उदित होणारी रास, कोणती रास कोणत्या भावात येते हे ठरवते आणि शरीर व स्वभावाचे वर्णन करते. चंद्राची रास मन आणि भावनिक सवयी सांगते, आणि साडेसातीसारख्या गोचरांसाठी तीच संदर्भबिंदू असते. चंद्राचे नक्षत्र, म्हणजे प्रत्येकी 13°20′ च्या 27 चांद्र नक्षत्रांपैकी एक, आरंभीची दशा ठरवते आणि गुण मिलनातील बहुतेक गुण त्यावरच अवलंबून असतात.
वैदिक ज्योतिष ही स्थाने निरयन राशिचक्रात मोजते, जे स्थिर ताऱ्यांशी बांधलेले आहे. त्यात आणि पाश्चात्त्य ज्योतिषातील सायन राशिचक्रात जे अंतर आहे त्याला अयनांश म्हणतात; तो सध्या सुमारे 24° आहे, म्हणूनच पाश्चात्त्य सूर्यरास अनेकदा वैदिक राशीपेक्षा एक रास पुढे असते. शेवटी, केंद्रांत (भाव 1, 4, 7 आणि 10) आणि त्रिकोणांत (भाव 1, 5 आणि 9) बसलेले ग्रह कोणत्याही फलादेशात अधिक वजन ठेवतात. या काही कल्पना स्पष्ट झाल्या की या विभागातील इतर संज्ञा समजणे खूप सोपे होते.