मुख्य मजकुराकडे जा
जाणून घ्या

भाषा

वैदिक ज्योतिष शब्दकोश

ग्रह आणि बिंदू

ग्रह बल कसे मिळवतात किंवा गमावतात, आणि विशेष बिंदू.

ग्रहबळ कसे ठरवले जाते

ग्रहाचा प्रभाव तो कोणता ग्रह आहे यापेक्षा तो किती चांगल्या स्थितीत आहे यावर अधिक अवलंबून असतो, आणि ज्योतिषात हे मोजण्याचे अनेक निकष आहेत. पहिला निकष म्हणजे प्रतिष्ठा: ग्रह एका राशीत उच्च आणि तिच्या विरुद्ध राशीत नीच असतो, स्वराशीत आणि मित्रराशीत सुखी, तर शत्रुराशीत अस्वस्थ. अस्त, म्हणजे सूर्याच्या फार जवळ असणे, ग्रहाची स्वतःचे कारकत्व देण्याची क्षमता कमी करते, तर वक्री असणे त्याला अधिक तीव्रपणे आणि अंतर्मुखपणे कार्य करायला लावते.

ग्रह दृष्टीद्वारे दूरवरूनही प्रभाव टाकतात. प्रत्येक ग्रह स्वतःपासून सातव्या भावावर दृष्टी टाकतो; मंगळ याशिवाय चौथ्या आणि आठव्या, गुरू पाचव्या आणि नवव्या, आणि शनी तिसऱ्या आणि दहाव्या भावावर दृष्टी टाकतो. संख्यात्मक मूल्यमापनासाठी षड्बल सहा प्रकारची बळे (स्थान, दिक्, काल, चेष्टा, नैसर्गिक आणि दृक् बळ) एकत्र करते, आणि अष्टकवर्ग प्रत्येक ग्रहासाठी प्रत्येक राशीला 0 ते 8 गुण देतो, जे विशेषतः गोचराचे मूल्यमापन करताना उपयोगी ठरते.

राहू आणि केतू, चंद्राचे पात बिंदू, हे भौतिक शरीर नसलेले छाया ग्रह आहेत: चंद्राचा मार्ग सूर्याच्या मार्गाला जिथे छेदतो ती जागा ते दर्शवतात, आणि नेहमी एकमेकांच्या अगदी समोर असतात. राहू भूक आणि ऐहिक महत्त्वाकांक्षेचा सूचक आहे, तर केतू वैराग्याचा आणि मागील जन्मातून आलेल्या कौशल्यांचा. शेवटी, कारक ग्रहांना व्यक्ती आणि विषयांशी जोडतात. आत्मकारक, म्हणजे आपल्या राशीत सर्वाधिक अंश असलेला ग्रह, परंपरेच्या एका शाखेत प्रत्यक्ष आत्म्याचा कारक मानला जातो.

संबंधित संज्ञा

← शब्दकोशाकडे परत