ਲਗਨ

ਹਰ ਵੈਦਿਕ ਕੁੰਡਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਰੇਖਾ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਗਨ ਉਹੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਗਨ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਨਿਰਯਣ ਰਾਸ਼ੀਚੱਕਰ ਦਾ ਉਹ ਬਿੰਦੂ ਜੋ ਜਨਮ ਦੇ ਪਲ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸਹੱਦੇ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਉਦੈ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਦੈ ਅੰਸ਼ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਹੈ। ਸੰਪੂਰਨ-ਰਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ੀ ਪਹਿਲੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਹੀ ਅੰਸ਼ ਵਿਭਾਗੀ ਚਾਰਟਾਂ ਲਈ, ਇਹ ਪਰਖਣ ਲਈ ਕਿ ਉਦੈ ਬਿੰਦੂ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਸਟੀਕ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।

ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨੂੰ ਕੁੰਡਲੀ ਦਾ ਸਰੀਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਆਖਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੈ ਰਾਸ਼ੀ ਤੈਅ ਕਰਨ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਵ ਸੁਆਮਿਤਵ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਦਸ਼ਾ ਫਲ ਸਭ ਇਸੇ ਤੋਂ ਮਾਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਗਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁੰਡਲੀ ਬੱਸ ਗ੍ਰਹਿ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਸੂਚੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿੱਜੀ ਢਾਂਚਾ ਨਹੀਂ।

ਲਗਨ ਕੱਢਣ ਲਈ ਤਿੰਨ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਨਮ ਦੀ ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਘੜੀ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਲਾਗੂ ਸਮਾਂ-ਖੇਤਰ, ਅਤੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਦਾ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂਤਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਜੋਤਸ਼ੀ ਸਥਾਨਕ ਨਾਖਸ਼ਤਰ ਸਮਾਂ ਗਿਣਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਲੱਭਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਸਹੱਦੇ 'ਤੇ ਸਾਯਣ ਰਾਸ਼ੀਚੱਕਰ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਅੰਸ਼ ਉਦੈ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਨਿਰਯਣ ਰਾਸ਼ੀਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਲਈ ਅਯਨਾਂਸ਼ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਲਾਹਿੜੀ ਅਯਨਾਂਸ਼ ਨਾਲ ਹਾਲੀਆ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਲਈ ਇਹ ਫ਼ਰਕ ਲਗਭਗ 23½° ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 24° ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਤੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਰ ਲਗਭਗ 72 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ ਇੱਕ ਅੰਸ਼ ਵਧਦਾ ਹੈ।

ਪ੍ਰਤੀ ਰਾਸ਼ੀ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਦਾ ਅਕਸਰ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਅੰਕੜਾ ਸਿਰਫ਼ ਔਸਤ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਾਂਤੀਵ੍ਰਿੱਤ ਦਿਸਹੱਦੇ ਨੂੰ ਬਦਲਦੇ ਕੋਣ 'ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕੁਝ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੌਲੀ ਉਦੈ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਭਾਰਤੀ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਮੀਨ ਅਤੇ ਮੇਸ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਿਸਹੱਦਾ ਪਾਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸਿੰਘ, ਕੰਨਿਆ, ਤੁਲਾ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ ਨੂੰ ਧਿਆਨਯੋਗ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖਾ ਤੋਂ ਜਿੰਨਾ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਅਸੰਤੁਲਨ ਓਨਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸੇ ਲਈ ਪੰਜ ਮਿੰਟ ਦੀ ਗ਼ਲਤੀ ਇੱਕ ਕੁੰਡਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ।

ਪਹਿਲਾ ਭਾਵ ਸਰੀਰਕ ਬਣਤਰ, ਆਮ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ, ਸੁਭਾਅ ਅਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਪ੍ਰਤੀ ਨਜ਼ਰੀਏ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋਤਸ਼ੀ ਚਾਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਤੋਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ ਉਦੈ ਰਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤੱਤ, ਪਹਿਲੇ ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਹਿ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਗਨ ਦਾ ਸੁਆਮੀ (ਲਗਨੇਸ਼)। ਚੰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਵਾਲੇ, ਗਰਿਮਾ ਵਾਲੇ ਲਗਨੇਸ਼ ਨੂੰ ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਲਚਕੀਲੇਪਣ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੀੜਤ ਲਗਨੇਸ਼ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਾਤਕ ਨੂੰ ਰਾਹ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਵੱਧ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ।

ਲਗਨ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਗ੍ਰਹਿ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਸ਼ੁਭ ਜਾਂ ਪਾਪ ਗ੍ਰਹਿ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਅਤੇ ਤੁਲਾ ਲਗਨ ਲਈ ਸ਼ਨੀ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਗਨਾਂ ਲਈ ਯੋਗਕਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹੋਰ ਲਗਨਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਗ੍ਰਹਿ ਕਠਿਨ ਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀਆਂ ਗ੍ਰਹਿ ਸਥਿਤੀਆਂ ਪਰ ਵੱਖਰੇ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਪਾਠ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਵੈਦਿਕ ਜੋਤਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੈ ਰਾਸ਼ੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲਗਨ ਵਜੋਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੰਦਰ ਲਗਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸੂਰਯ ਲਗਨ; ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਤਕਨੀਕ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। ਲਗਨ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਈ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਦਿਸਣ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਪਰੰਪਰਾ ਹੋਰਾ ਲਗਨ ਅਤੇ ਘਟੀ ਲਗਨ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲਗਨਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀ-ਆਧਾਰਿਤ ਇੱਕ ਧਾਰਾ ਆਰੂੜ੍ਹ ਲਗਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲੇ ਭਾਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਬਿੰਬ ਹੈ। ਇਹ ਜਨਮ ਲਗਨ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਕ ਹਨ।

ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਭੁਲੇਖਾ ਲਗਨ ਅਤੇ 'ਸਟਾਰ ਸਾਈਨ' ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਅਖ਼ਬਾਰੀ ਕਾਲਮ ਸਾਯਣ ਸੂਰਜ ਰਾਸ਼ੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ; ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਭਾਰਤੀ ਰਾਸ਼ੀਫਲ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਚੰਦਰ ਰਾਸ਼ੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਲਗਨ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਗ਼ਲਤਫ਼ਹਿਮੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਲਗਨ ਚੰਗਾ ਅਤੇ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾ ਹਰ ਲਗਨ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ।

ਲਗਨ ਅੰਸ਼ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬਾਰੇ ਸ਼ਾਖ਼ਾਵਾਂ ਵੱਖਰੀਆਂ ਹਨ। ਸੰਪੂਰਨ-ਰਾਸ਼ੀ ਅਭਿਆਸ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਉਦੈ ਰਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਭਾਵ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਭਾਵ ਚਲਿਤ ਪਹੁੰਚ ਉਦੈ ਅੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਭਾਵ ਦਾ ਮੱਧ ਮੰਨਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਵ-ਸੰਧੀਆਂ ਨੇੜਲੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਆਂਢੀ ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਿਸਕਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਮੂਰਤੀ ਪੱਧਤੀ ਪਲੈਸੀਡਸ ਭਾਵ-ਸੰਧੀਆਂ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਦੈ ਅੰਸ਼ ਖ਼ੁਦ ਭਾਵ-ਸੰਧੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੁੰਡਲੀਆਂ ਕਿਸੇ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ ਭਾਵ ਬਾਰੇ ਅਸਹਿਮਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਾਰਨ ਇਹੀ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।