वैदिक ज्योतिष शब्दकोश — 59 शब्द व्याख्या गरिए

यहाँबाट सुरु गर्नुहोस् — आधारभूत कुरा

वैदिक जन्म चार्टका मुख्य निर्माण खण्डहरू।

कुण्डलीकुण्डली, वा जन्म कुण्डली, एउटा वैदिक जन्म चार्ट हो जसले तपाईंको जन्मको ठ्याक्कै समय र स्थानमा ग्रहहरूको स्थिति, चन्द्रमाको नक्षत्र र उदय हुँदै गरेको राशि (लग्न) को नक्सा तयार पार्छ।
लग्नलग्न, वा उदयलग्न, भनेको तपाईंको जन्मको ठ्याक्कै समय र स्थानमा पूर्वी क्षितिजमा उदय हुँदै गरेको राशिचक्र चिन्ह हो। यसले कुण्डलीको पहिलो भावलाई स्थिर पार्छ।
राशिराशि भनेको ३०° को राशिचक्र चिन्ह हो। वैदिक ज्योतिषमा चन्द्र राशि — जन्मको बेला चन्द्रमाले ओगटेको राशि — विशेष महत्त्वपूर्ण छ र धेरैजसो मानिसले आफ्नो वैदिक 'राशि' भन्दा यसैलाई बुझाउँछन्।
नक्षत्रनक्षत्र भनेको चन्द्रमा हिँड्ने २७ चन्द्र भवनमध्ये एक हो — राशिचक्रका बराबर १३°२०′ का खण्डहरू। तपाईंको जन्म नक्षत्र भनेको जन्मको बेला चन्द्रमाले ओगटेको नक्षत्र हो।
नवग्रहनवग्रह भनेका वैदिक ज्योतिषका नौ आकाशीय पिण्ड हुन्: सूर्य, चन्द्र, मंगल, बुध, गुरु (बृहस्पति), शुक्र, शनि, र चन्द्रमाका नोड राहु र केतु।
भावबाह्र भाव भनेका जन्म चार्टका घरहरू हुन्, जुन लग्नबाट गनिन्छन्। प्रत्येकले जीवनका निश्चित क्षेत्र सञ्चालन गर्छ — पहिलो भाव आफू, सातौं विवाह, दशौं करियर, इत्यादि।
अयनांशअयनांश भनेको सायन र निरयण राशिचक्रबीचको कोणीय अन्तर हो, जुन विषुवको अयनचलनले उत्पन्न गर्छ। वैदिक ज्योतिषले सायन स्थितिलाई निरयणमा बदल्न यसलाई लागू गर्छ।
केन्द्र र त्रिकोणकेन्द्र भनेका कोणीय भाव (१, ४, ७, १०) हुन् र त्रिकोण भनेका त्रिकोण भाव (१, ५, ९) हुन्। सँगै यी चार्टका सबैभन्दा बलिया र शुभ भाव हुन्।

बाह्र भाव

कुण्डलीका 12 भावले के जनाउँछन् — आफैंदेखि मोक्षसम्म।

चार्ट र विभाजन

जीवनका निश्चित क्षेत्रमा नजिकबाट हेर्ने विभागीय चार्टहरू।

ग्रह र बिन्दुहरू

ग्रहहरूले कसरी बल पाउँछन् वा गुमाउँछन्, र विशेष बिन्दुहरू।

समय निर्धारण — दशा र गोचर

तपाईंको जीवनभरका घटनाको समय निर्धारण गर्ने प्रणालीहरू।

पञ्चाङ्ग

वैदिक पात्रोका पाँच अङ्ग।

अनुकूलता — गुण मिलान

अष्टकूट विवाह मिलानका पछाडिका आठ कूट।

दोषहरू

विश्लेषणमा हेरिने दोषहरू।

योगहरू

शक्तिशाली ग्रह संयोजनहरू।

शकुन र शरीर-लक्षण (शकुन शास्त्र)

दैनिक शरीर-लक्षणबारे परम्परागत शकुन र सामुद्रिक शास्त्रले के भन्छन्।